NJË MARRËVESHJE HUAJE PËR KAPACITETE USHTARAKE

Shtetet e Bashkuara njoftuan më 3 gusht 2026 përfundimin e një huaje prej 302 milionë dollarësh për Shqipërinë në kuadër të programit Foreign Military Financing, i njohur si FMF. Departamenti Amerikan i Shtetit e paraqiti marrëveshjen si mbështetje për modernizimin ushtarak të Shqipërisë dhe forcimin e mbrojtjes evropiane.

Njoftimi shënon përfundimin e procesit të marrëveshjes, pas miratimeve të nevojshme nga pala shqiptare. Ai nuk është një njoftim për një grant të ri prej 302 milionë dollarësh dhe as provë se pajisjet janë blerë ose dorëzuar tashmë. Është një mekanizëm huaje për financimin e blerjeve të ardhshme në fushën e mbrojtjes.

ÇFARË DO TË FINANCOJË

Sipas Departamentit të Shtetit, huaja FMF do të ndihmojë në modernizimin e Forcave të Armatosura të Shqipërisë duke mbështetur prokurimin e kapaciteteve kryesore me origjinë nga Shtetet e Bashkuara. Njoftimi publik nuk paraqet një listë përfundimtare të sistemeve, furnitorëve ose afateve të dorëzimit.

Kjo do të thotë se vlera prej 302 milionë dollarësh përcakton kornizën e financimit, ndërsa rezultatet konkrete do të varen nga kontratat e prokurimit, çmimet, konfigurimet teknike, afatet dhe mbikëqyrja e zbatimit. Çdo pajisje ose platformë specifike duhet të konsiderohet e konfirmuar vetëm kur të bëhet objekt i një njoftimi ose kontrate të identifikueshme.

LIDHJA ME ANGAZHIMET E NATO-S

Marrëveshja lidhet gjithashtu me objektivin e Shqipërisë për të rritur investimet në mbrojtje sipas angazhimit të miratuar nga aleatët në Samitin e Hagës. NATO e përshkruan angazhimin e ri si investim prej 5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto deri në vitin 2035, i ndarë mes shpenzimeve bazë të mbrojtjes dhe investimeve më të gjera të lidhura me sigurinë.

Huaja nuk e zëvendëson këtë angazhim buxhetor. Ajo krijon një instrument financimi për modernizimin, ndërsa pagesat, kostot e shërbimit të borxhit dhe ndikimi në financat publike duhet të pasqyrohen sipas kushteve të marrëveshjes dhe dokumenteve buxhetore shqiptare.

PSE KA RËNDËSI

Për Shqipërinë, marrëveshja është e rëndësishme në tri drejtime. Së pari, mundëson një shkallë financimi shumë më të madhe se blerjet e zakonshme vjetore për pajisje. Së dyti, orientimi drejt kapaciteteve me origjinë amerikane synon të rrisë ndërveprueshmërinë me aleatët e NATO-s. Së treti, ajo e vendos modernizimin ushtarak brenda një marrëdhënieje afatgjatë sigurie me Shtetet e Bashkuara.

Vlera publike e marrëveshjes do të matet nga mënyra si do të përdoret financimi: transparenca e kontratave, përshtatja e pajisjeve me nevojat reale, kostot e mirëmbajtjes dhe trajnimit, si edhe aftësia për të rritur gatishmërinë pa krijuar shpenzime të paqëndrueshme.

BAZA E RAPORTIMIT

ON MEDIA.AL e shkroi materialin nga zero duke u mbështetur te njoftimi i Departamentit Amerikan të Shtetit i datës 3 gusht 2026 dhe te konfirmimi i raportuar nga Radio Televizioni Shqiptar më 4 gusht. Termi “hua” përdoret qëllimisht për të dalluar financimin FMF nga një grant ose dhurim pajisjesh.